Cyangugu

Cyangugu

Eindelijk is het er dan van gekomen om naar Cyangugu te gaan, vanuit Kigali is dit een trip van 6 uur. Ik wilde dus niet 2 dagen reizen voor 'niets'. In Kigali bleek er genoeg (lees: teveel) te bestuderen over contracting. Inmiddels ben ik zelfs een beetje van zijde gewisseld. Vooraf aan mijn trip naar Rwanda was ik er van overtuigd dat Performance Based Funding de aanpak van de eeuw is. Inmiddels zie ik voor mijn gevoel scherp. Sterker nog, scherper dan de meeste betrokken. Ik ben onafhankelijk en heb dus geen extra baat bij het 'slagen' van PBF. Gaandeweg verbaast het me ook steeds meer hoe positief literatuur is over PBF en rijzen er bij mij juist alleen maar vragen. Een mooi voorbeeld is het volgende 'experiment' van de wereldbank en de overheid, 2 gerenormeerde partijen dus. Om te controleren hoe PBF werkt ten opzichte van 'input-based'(gewoon het geld geven, zonder eisen) financieren zijn er 2 provincies uitgekozen. Beide provincies krijgen evenveel geld en salarissen, alleen de manier van financieren verschilt. Het stomme is echter dat PBF in de gebruikte vorm een veel grotere hervorming van het gezondheidssysteem heeft veroorzaakt dan alleen 'prestatie contracten'. Ik zal hier vooralsnog niet te diep op in gaan, maar kort gezegd:

Om PBF in banen te leiden is er een enorm technisch team nodig, bestaande uit doctoren, dure consultants, project leiders etc. etc. In totaal gaat het om een team dat op jaar basis zo'n 750 000 euro kost, per inwoner van Cyangugu ongeveer 1€ per inwoner.
Op een experiment dat per inwoner zo'n 2$ dollar investeert is dit nogal een significante invloed. Voor mij genoeg reden om vraagtekens te plaatsen.

Een ander voorbeeld is de stelling dat PBF kwaliteit verbeterd. Kwaliteit is een gruwelijk breed begrip. Voor professionals kan kwaliteit b.v. een goede diagnose met een snelle en juist uitgevoerde behandeling zijn. Voor patiënten is kwaliteit gerelateerd aan wachttijd, prijs, service, vriendelijkheid en het aantal mensen dat op 1 kamer slaapt. Voor mij is kwaliteit een duurzame verbetering in het management van een ziekenhuis op gezondheidscentrum. Management in de zin van, hoe komen beslissingen tot stand, hoeveel mensen worden hierbij betrokken, welke percentages van het budget worden besteed aan opleiding van personeel of investeringen in hulpmiddelen en instrumenten.

Kwaliteit is dus niet eenvoudig te meten, en daarom doet het soms pijn aan de ogen om te zien dat het begrip wordt gegeneraliseerd tot een waarneming als: “Ja de kwaliteit van de gezondheidszorg is gestegen, het personeel is meer gemotiveerd om 'klanten' te winnen en is daardoor vriendelijker voor de patiënten”.

Wat minder pijn doet aan de ogen is het prachtige meer Kivu, met dieptes tot 480m en een inhoud van 333km³ behoort Lake Kivu tot de top 20 van meest diepe en volumineuze meren in de wereld.

Heel Rwanda ligt tenminste boven de 1000 meter, in het westen van Rwanda (waar ik nu ben) is het helemaal bergachtig met een gemiddelde hoogte van zo'n 2000m (gok ik). Rwanda heet niet voor niets het land van duizend heuvelen. Overigens zeggen de Rwandezen direct, met enige zelfspot, 'het land van duizend problemen'. Trouwens, wist je dat de zon, de maan en de sterren er hier heel anders uitzien? De maan heeft de vorm van een baby bedje (horizontaal maantje) en de sterren zijn omgedraaid tenopzichte van Europa. Rwanda ligt onder de evenaar, en dat verschil merk je ook echt. De zon komt gewoon op in het Oosten en gaat ook weer onder in het Westen. Maar de baan die de zon beschrijft is andersom ten opzichte van wat wij gewend zijn. In de middag staat de zon vrij strak recht boven Rwanda, maar neigt iets naar het Noorden. In Europa staat de zon in de middag in het zuiden. Heeft al een aantal keer leuke discussies opgeleverd toen ik er van overtuigd was dat iemand me de verkeerde weg wees (ik wist zeker dat ik ergens in het zuiden van Kigali moest zijn...).

Okay, terug on-topic, ik ben eindelijk in Cyangugu. De busreis erheen was lang maar zeker mooi. De thee plantages zijn indrukwekkend groen, en de uitzichten over de heuvels zijn echt indrukwekkend. Bovendien gaat de 'grote weg' dwars door National Park Nyugwe, het tropische regenwoud waar de chimpanzees leven. Af en toe zaten er dus ook een paar aapjes langs de weg. Helaas zijn er langs de grote weg niet heel veel dieren te zien dus een echt regenwoud gevoel kon ik er nog niet bij krijgen. De mist en de enorme bomenmassa zijn zoals je ze op tv ziet, dat maakt de eerste paar minuten nogal onwerkelijk. Zeker ook omdat het woud zo plotseling begint (alle heuvels voor de grens van het National Park zijn bezet met thee velden...).

In vergelijking met Kigali en zelfs met Ruhengeri is Cyangugu wat primitiever, het is een klein dorpje pal tegen de grens met Congo. (Ik kan vanaf mijn kamer stenen gooien in Congo....) Wat mij vanmorgen dan ook weer eens deed beseffen hoe vreemd het is dat ik in mijn eerste week Kigali 'onder ontwikkeld' kon vinden, haha! (Ik mis de mini-shops en het verkeer!) De douche hier was ijskoud, in kigali is het water altijd tenminste een beetje lauw... maar hier pompen ze het water rechtstreeks uit het bergmeer, als ze het dan nog niet een beetje extra voor je afkoelen zodat je goed wakker bent :/

Bovendien was de constructie nogal klein (mijn hoofd stak boven het deurtje uit en de douchekop was ter hoogte van mijn borst..) waardoor ik tijdens het aankleden letterlijk een koude douche kreeg omdat ik perongelijk tegen de douchekop stootte (daar zit de aan /uit hendel) nice... kleren nat, ik wakker... :/

Vanmorgen viel me op dat er voor mijn kamer continu mannetjes in overal met kruiwagens liepen. Na deze onafgebroken stroom even bestudeert te hebben bleek dat ze een vrachtwagen aan het uitladen waren en de inhoud per kruiwagen over de grens brengen. De stroom van kruiwagens doet denken aan Lemmings en als ik zulke baantjes zie dan vraag ik me af of we in Nederland nog wel weten wat rot banen zijn. Deze mensen lopen voor zo'n 40€ per maand (de ondergrens voor belasting) met krakkemikkige handkarretjes (ijzeren wiel, slechte constructie etc.) 8 uur per dag door de modder met een gewicht van zo'n 40 kilo per lading. Dag in, dag uit.

Maar goed, waarom laden mensen vlak voor de grens (500 meter) een grote vrachtwagen uit als die ook gewoon kan doorrijden?? Na navraag bleek dus dat het goedkoper is om een zwerm mensen dit handmatig te laten doen dan in 1 keer een hele vrachtwagen over de grens te rijden. Bijna te wrang voor woorden toch? Waar we in Europa de rot baantjes proberen te versimpelen met machines, auto's en robots proberen ze in Afrika het werk uit handen te nemen van zulke middelen om het maar zo goedkoop mogelijk te maken.. :'(

Vandaag ga ik mee met het team hier om een health centre te bezoeken, ik zal jullie zo snel mogelijk updaten met wat foto's van het meer en nog wat meer ervaringen hier.

Ciao!!